Bol

Zglobovi i definicije cvorovi

Zglobovi i definicije cvorovi

Tačni uzroci nastajanja najvećeg broja artroza nisu poznati,verovatno ih je više i medjusobno se dopunjuju. Dva glavna su: pojačano ili nepravilno opterećenje zgloba i nasleđivanje manje vredne hrskavice. Najčešće promene počinju posle 45 godine života i razvijaju se postepeno uz blag bol, nekad i bez bola. Retko, promene mogu nastati i brzo, praćene bolom i otokom zglobova. Glavni simptomi su bolovi ručnih zglobova i sitnih zglobova šaka koji se javljaju posle upotrebe zgloba, a popuštaju u toku mirovanja.

Prisutan je osećaj ukočenosti zgloba pri prvim pokretima posle neupotrebe šaka traje manje od 30 min, zatim osećaj onesposobljenosti za određene radnje, prisustvo otoka. Dijagnoza se postavlja na osnovu lekarskog pregleda koji vrši fizijatar, a po potrebi i reumatolog.

Na osnovu procene objektivnog nalaza lekar opredeljuje potrebu za radiografijom rentgen obe šake i laboratorijskim analizama, čime se utvrđuje tačan stepen artroze. Prema proceni lekara, mogu se sprovesti dodatni dijagnostički postupci: ultrazvuk zglobova šaka, magnetna rezonanca kako bi se pored stepena artroze utvrdio stepen oštećenja mekih tkiva oko zglobova: ligamenata, tetiva,nerava.

Deformacije šake nastaju kao posledica uvećanja kosti na mestima oštećenja i gubitka hrskavice.

Izviđaštvo - Čvorovi i petlje

Tipične deformacije šake na najsitnijim zglobovima su u vidu tvrdih čvorova Heberdenovi čvorovi. Deformacije u vidu čvorova mogu biti prisutne i  između prvog i srednjeg članka prstiju šaka Bouchardovi čvorovi.

To su trajne promene na zglobovima šaka. Danas ne postoji lečenje koje može da izmeni, zaustavi i preokrene procese koji su osnova za nastajanje artroze. Savetuje se niz mera i postupaka koji mogu da smanje tegobe, poboljšaju funkciju zglobova i poboljšaju kvalitet života. Npr: upotreba odgovarajućeg pribora za jelo sa širim nastavcima, izbegavanje aktivnosti i poslova koji povećavaju bol u šakama.

Kao komplikacija kod artroza se mogu javiti infarkti u hrskavici ili u tkivu ispod hrskavice, pa tako mogu biti stvorene "rupe" u hrskavici, često sa delom hrskavice ili hrskavice i kosti, koji je odvojen od svoje podloge i koji se kreće po zglobu uz stvaranje dodatnih tegoba. Tokom vremena dolazi do fokalne fibrilacije hrskavičave površine i formiranje koštanih prominencija osteofita. Oni nastaju zbog vaskularne invazije kalcifikovanog sloja hrskavice iz koštane srži nakon čega dolazi do osifikacije okoštavanja zahvaćenog polja.

Sinovija, ili sinovijalna membrana, oblaže unutrašnju površinu kapsule zgloba. Bogata je krvnim i limfnim sudovima i nervnim završecima, a dominantni kolagen je tip III. Sinovijalna tečnost je viskozna, bezbojna do žućkaste boje, specifične težine do , alkalna je, tj. Uloga joj je mehanička podmazuje hrskavične površine i omogućava lako pokretanje u zglobu i nutritivna svojim sastojcima omogućava ishranu zglobne hrskavice. Sinovijska tečnost ne predstavlja jednostavan ultrafiltrat plazme, već se u njoj nalaze i produkti sekrecije sinovijskih ćelija, od kojih je za funkciju najvažnija hijaluronska kiselina koja predstavlja osnovu oko koje dolazi do agregacije proteoglikana.

Zglobovi i definicije cvorovi

Takvi agregati su neophodni radi očuvanja strukturnog i funkcionalnog integriteta zglobne hrskavice i odgovorni su za postojanje posebnih viskozo-elastičnih svojstava sinovijske tečnosti.

S obzirom da nema krvne sudove i da je vezivna ploča između kosti i hrskavice praktično nepropusna, hrskavica se ishranjuje upijanjem imbibicijom hranljivih materija iz zglobne tečnosti. Zato je osetljiva na različite metaboličke i endokrine poremećaje. Promene na sinoviji se mogu javiti i u ranoj fazi bolesti, mogu progresivno da napreduju sa povećanjem hondropatije, a samim tim i bola. Inflamacija je obično blaga i nedovoljna da izazove povećanje klasičnih laboratorijskih parametara zapaljenja, ali se može dokazati sinovijskim markerima koji su pokazatelji sinovijske aktivnosti: COMP, YKL, hijaluronska kiselina i prokolagen tip III.

Degradacija organskih makromolekula i reaktivna aktivacija sinovijske membrane imunološkim i neimunološkim putem posledica su poremećene ravnoteže u citokinskoj mreži.

Zglobovi i definicije cvorovi

Oni stimulišu svoju vlastitu proizvodnju autokrinim delovanjem na ćelije koje ih seketuju. Parakrinim delovanjem na metaloproteinaze sinoviocita, fibroblasta, hondrocita i  osteocita, na adhezivne molekule postkapilarnih venula vaskularnog endotela, kao i na sekretorne imunokompetentne ćelije B limfociti i plazmociti aktiviraju nekoliko osnovnih mehanizama sinovijalne destrukcije.

Aktivacijom membranske fosfolipaze A2 u različitim ćelijama se pokreće i ciklooksigenazni i lipooksigenazni put metabolizma arahidonske kiseline.

Povećava se količina vazoaktivnih medijatora inflamacije — prostaglandina, leukotrijena, koseoničkih radikala i azotnog oksida. U toku zapaljenja aktivisane ćelije proizvode i citokine IL-4, IL i TGFβ koji donekle antagonizuju efekte proinflamacijskih citokina različitim mehanizmima kao što su smanjenje broja celularnih receptora, stimulacija ekspresije IL-1 Ra, stimulacija sinteze komponenata matriksa, indukcija ekspresije komponenata TIMP itd.

Usled dugotrajne hiperaktivnosti dolazi do hipertrofije i hiperplazije sinovijske membrane. Bujanje sinovije doprinosi daljem oštećenju hrskavice i subhondralne kosti na principu poremećene ravnoteže između proinflamatornih i antiinflamatornih citokina.

Usled hronične infalmacije i traumatskih lezija hronično krvarenje dokazano u formi pigmenta hemosiderina sa ožiljnim zaceljivanjem umanjene su sve funkcije sinovijalne membrane, pa i funkcija ishrane hrskavice, što vodi daljoj progresiji degenerativnog procesa.

Zglobovi i definicije cvorovi

Makroskopske promene u osteoartrotičnoj hrskavici u vidu fibrilacija, erozija i pukotina dovode do stvaranja mesta na kojima nedostaje hrskavica. U ogoljenoj kosti postoji umnožavanje osteoblasta i stvaranje nove kosti. Ispitivanjem biohemijskoh markera subhondralne kosti pokazano je povećanje koštanog metabolizma skokom enzimske aktivnosti kisele i alkalne fosfataze, kao i povećanjem nivoa osteokalcina u sinovijalnoj tečnosti oštećenih zglobova.

U zonama najvećeg opterećenja dolazi d.

SLIČNI TEKSTOVI